Người mê xe cổ có một nỗi khổ ít ai nói ra: phần lớn thời gian trong năm, chiếc xe nằm trong ga ra. Mưa nhiều thì không dám cho xe ra đường vì sợ gỉ khung. Nắng gắt thì lo động cơ già nóng máy. Thêm vào đó là lịch làm việc, con nhỏ, chuyện nhà. Cuối cùng, số buổi thật sự cầm lái một năm chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Vậy những tối không đi đâu được, dân chơi xe cổ giải trí bằng gì? Bài này gom lại vài thú vui quen thuộc mà tôi thấy anh em trong các nhóm xe xưa hay làm, từ món tốn công nhất tới món nhẹ nhàng nhất. Không món nào thay được cảm giác cầm lái thật, nhưng món nào cũng giúp niềm đam mê không nguội đi giữa hai mùa chạy xe, và vài món còn giúp bạn hiểu chiếc xe của mình kỹ hơn trước.
Lắp và sưu tầm mô hình xe tỉ lệ nhỏ
Đây là thú vui gần với xe thật nhất. Mô hình xe cổ có nhiều tỉ lệ, phổ biến là 1:18 cho người thích chi tiết, mở được cửa và nắp ca pô, và 1:43 cho người muốn xếp cả một bộ sưu tập lên kệ mà không tốn chỗ. Có loại đúc sẵn, mua về chỉ việc trưng. Có loại bộ kit nhựa, phải tự cắt, dán, sơn từng chi tiết.
Bộ kit mới là thứ giết thời gian tốt. Một chiếc xe 1:24 làm kỹ có thể mất vài tuần buổi tối: chà nhám, sơn lót, sơn màu, dán decal, phủ bóng. Nhiều người còn tự làm bẩn bánh xe, giả vết bụi đường cho giống chiếc xe vừa chạy một chặng rally về. Cái hay là trong lúc lắp, mình hiểu thêm cấu tạo của mẫu xe mình thích, từ dáng hốc bánh tới kiểu bố trí bảng đồng hồ.
Lời khuyên nhỏ: làm xong một chiếc rồi hẵng mua hộp tiếp theo.
Xem lại phim tài liệu và các giải đua cũ
Trên mạng có rất nhiều video tư liệu về các giải đua đường trường, rally và những buổi diễu hành xe cổ ở châu Âu. Xem lại các đoạn phim cũ, người ta để ý những chi tiết mà lúc nhỏ không hiểu: vì sao đội này chọn lốp kia, vì sao người dẫn đường phải ghi chép liên tục, vì sao một chiếc xe nhỏ máy yếu lại có thể về đích trước xe lớn.
Tôi hay xem theo kiểu có chủ đề. Tuần này xem về một hãng xe, tuần sau xem về một kiểu thân xe, ví dụ xe mui trần hai chỗ hay xe gia đình đuôi dài. Xem có mục đích thì nhớ lâu hơn, và lần sau đi triển lãm, nhìn chiếc xe thật sẽ thấy thú vị hơn nhiều.
Xem cùng cả nhà thì chọn phim có cốt truyện.
Game đua xe và các trò giải trí trên điện thoại
Không ít người chơi xe cổ cũng mê game đua xe. Có trò mô phỏng kỹ tới mức tay lái, chân côn, tiếng máy đều được làm lại theo xe thật, có trò đơn giản hơn, chạy trên điện thoại cho vui trong lúc chờ. Với người ít khi được cầm lái xe thật, ngồi trước màn hình chạy thử một chiếc xe mơ ước cũng là một cách giải tỏa.
Ngoài game đua xe, trong nhóm còn có người thích các trò khác trên điện thoại như cờ, bài lá hay game bài của các cổng giải trí trực tuyến, ví dụ Sunwin (cổng game bài trực tuyến); ai muốn tìm hiểu thêm về cổng này thì có thể xem ở https://sunwin.se.net/. Tôi chỉ nhắc rõ một điều: game bài trực tuyến chỉ dành cho người đủ 18 tuổi, và bài viết này không khuyến khích cờ bạc dưới bất kỳ hình thức nào. Chơi gì thì cũng nên đặt giới hạn thời gian, coi đó là trò giải trí sau giờ làm chứ không phải việc chính.
Riêng với game đua xe, nếu muốn chơi nghiêm túc thì một bộ vô lăng và bàn đạp đơn giản sẽ khác hẳn so với bấm phím. Không cần loại đắt tiền, chỉ cần chắc chắn, kẹp được vào bàn là đủ để thấy cảm giác giữ nhịp ga, nhả phanh gần với xe thật hơn.
Chăm xe trong ga ra: việc nhỏ mà vui
Không chạy được thì chăm. Rất nhiều buổi tối của người chơi xe cổ trôi qua trong ga ra, với một cái đèn, một hộp dụng cụ và một chiếc radio. Những việc nhỏ như lau lại da ghế, đánh bóng chi tiết mạ crôm, kiểm tra mức dầu, nổ máy cho xe chạy không tải một lúc để các chi tiết bên trong không bị khô, đều là những việc nên làm định kỳ với xe ít chạy.
Một thói quen tốt là ghi sổ bảo dưỡng. Ngày nào thay dầu, ngày nào thay bugi, lốp mua khi nào, phụ tùng đặt ở đâu. Xe cổ không có hệ thống nào nhắc lịch thay thế, nên cuốn sổ đó vừa giúp chăm xe, vừa là thứ có giá trị khi sau này muốn bán hoặc để lại cho con cháu.
Lưu ý an toàn: nổ máy trong ga ra thì luôn mở cửa cho thoáng.
Lên kế hoạch cho mùa đi chơi tiếp theo
Thú vui cuối cùng, và cũng là thú vui nhiều người thích nhất, là ngồi lên kế hoạch. Mở bản đồ, tìm những cung đường ít xe, có chỗ dừng chân đẹp, có quán ăn ngon. Xem lịch các buổi gặp mặt, triển lãm và rally của các câu lạc bộ trong vùng. Ghi lại những gì cần sửa trước khi xe lên đường dài.
Ở nhiều câu lạc bộ, lịch sự kiện được công bố theo từng tháng, và việc theo dõi lịch đó đều đặn giúp mình không lỡ những buổi đáng đi. Trang này cũng có mục lịch theo tháng, bạn có thể xem lại ví dụ ở lịch tháng Tám 2022 để hình dung một tháng sự kiện của giới chơi xe cổ thường có những gì.
Khi có kế hoạch rõ ràng, những tối ngồi nhà không còn là thời gian chết. Đó là lúc chuẩn bị, để khi trời đẹp, chiếc xe được lăn bánh trong trạng thái tốt nhất và người lái cũng sẵn sàng tận hưởng từng cây số.
Chơi xe cổ vốn là thú chơi chậm. Những buổi tối ở nhà với mô hình, phim cũ, vài ván game hay cuốn sổ bảo dưỡng không làm thú chơi đó nhạt đi. Ngược lại, chúng giữ cho niềm đam mê còn nguyên giữa những lần được thật sự cầm lái.
